κυκλο-φ-οριακα 988, 23 Οκτωβρίου 2019

Καλημέρα καλοί μου συμπολίτες και απανταχού αναγνώστες! Με καλοκαίρι βαδίζουμε προς την επέτειο της 2^ης Οκτωβρίου. Καλοκαίρι κανονικό, σε λίγο θα αρχίσουν να διαμαρτύρονται οι αγρότες για ανομβρία και να ζητούν αποζημιώσεις. Όσο για τους ή τις σημαιοφόρους στα Δημοτικά Σχολεία πιστεύω και ελπίζω ότι θα επιλεγούν οι άριστοι, όπως πιστεύει και ελπίζει και η κυρία υπουργός, η οποία, εξ ορισμού, είναι αρίστη. Μέχρι την παρέλαση έχουμε λίγες μέρες ακόμη, θα μάθουμε τι απέγινε με τους αρίστους του Δημοτικού…

Παρουσιάστηκε το βιβλίο «Και εγώ ήμουν στο Γκαίρλιτς» με τα απομνημονεύματα του δεκανέα Νικολάου Μαργαριτούλη από την «φιλοξενία» – αιχμαλωσία, κατά τον ίδιο – του 4^ου Σώματος του Ελληνικού Στρατού από τον γερμανικό στρατό στο στρατόπεδο της τότε γερμανικής σήμερα γερμανοπολωνικής πόλης Γκαίρλιτς (Görlitz). Την επιμέλεια της έκδοσης έκανε ο τ. Αναπληρωτής Καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Δημήτριος Μπενέκος, και την παρουσίαση έκαναν o Αναπληρωτής Καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Αντώνης Σμυρναίος, η Προϊσταμένη των ΓΑΚ Μαγνησίας Δρ. Ιστορικός κα. Αννίτα Πρασσά και ο ίδιος ο κ. Μπενέκος, ενώ χαιρετισμό απηύθυναν ο Πρόεδρος του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών Καθηγητής κ. Μιχάλης Ζουμπουλάκης, ο επίτιμος Πρόξενος της Γερμανίας κ. Γεώγιος Παπαρρίζος. Συντονιστής όλων ο δημοσιογράφος Στάθης Κουτσερής. Πλήθος κόσμου ανταποκρίθηκε στο κάλεσμά μας (και μέσα από τα κυκλο-φ-οριακα της περασμένης εβδομάδας). Συγκινητική ήταν η στιγμή κατά την οποία ο γιος του Νικολάου Μαργαριτούλη Κώστας ανέβηκε στο βήμα και αναφέρθηκε σε κάποια περιστατικά από τη ζωή του πατέρα του. Το βιβλίο διατίθεται στο βιβλιοπωλείο «Επιλογή», Ερμού 262 με Μαυροκορδάτου.

Για να μαθαίνουμε την Ιστορία μας. Και να περάσουμε στο επόμενο θέμα μας, που είναι κι αυτό κομμάτι της τοπικής μας Ιστορίας.

Ξεκίνησε η αποκατάσταση της Κίτρινης Αποθήκης, στη γωνία Βασσάνη και Ανθίμου Γαζή. Ένα εμβληματικό κτήριο, διατηρητέο μνημείο από το 1993, καπναποθήκη από την δεκαετία του 1930, κολαστήριο στην περίοδο της γερμανικής κατοχής 1941-44, ενισχυμένο δομικά μετά τους σεισμούς του 1955-56, σε λειτουργία για την αποθήκευση-διακίνηση καπνών μέχρι το 1976, αν δεν κάνω λάθος. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, που υλοποιούνται από την Περιφέρεια Θεσσαλίας με προϋπολογισμό 10,5 εκατ. Ευρώ από ΕΣΠΑ, θα εγκατασταθεί εκεί και θα αναπτυχθεί η «Τεχνόπολις Ιάσων», ένα Κέντρο («hot spot» στα ελληνικά…) Επιχειρηματικής Καινοτομίας, Τεχνολογίας και Διεπιστημονικής Έρευνας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Τουτέστιν ναι!, Πανεπιστήμιο και πάλι, η μεγαλύτερη και μακροβιότερη επένδυση που έγινε ποτέ στον Βόλο.

Χάρη στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας έχουν διασωθεί τα περισσότερα ιστορικά βιομηχανικά κτήρια του Βόλου, χθες ήμασταν για την παρουσίαση του Γκαίρλιτς στο Κτήριο Ματσάγγου, όπου στεγάζεται το Τμήμα Οικονομικών Επιστημών, ένα θαύμα (ανα)κατασκευής, το ίδιο θαυμάσιο είναι το κτήριο Τσικρίκη, το κτήριο Παπαστράτου είναι εδώ και χρόνια ένα από τα πιο γνωστά τοπόσημα του Βόλου, είναι και το συγκρότημα Παπαρρήγα με την Πολυτεχνική Σχολή, οι αποθήκες Ματσάγγου όπου στεγάζεται η Γεωπονική Σχολή, τώρα θα περιμένουμε με αδημονία την Κίτρινη Αποθήκη και θα ευχόμαστε να είναι καλά οι άνθρωποι που έφεραν το σπουδαίο αυτό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα στην πόλη μας και οι άνθρωποι που το λειτουργούν έκτοτε.

Οι Δημοτικές Αρχές έρχονται και παρέρχονται, το Πανεπιστήμιο μένει – κατά το Ρασουλικό «οι κυβερνήσεις πέφτουνε, μα η αγάπη μένει»…

Είπα Δημοτικές Αρχές και το μυαλό μου πήδησε στα γήπεδα (τρομερό;;). Είναι δυνατόν να μην υπάρχει κατάλληλο γήπεδο ποδοσφαίρου σε έναν ολόκληρο Βόλο των 130.000 κατοίκων και να τρέχουν οι Ομάδες μας να παίζουν στον Αλμυρό, στη Λάρισα, στο Βελεστίνο ίσως, μπορεί και στο Αερινό; Είναι δυνατόν; Και βέβαια όλα είναι δυνατά σε τούτη την πόλη που εκτός από λαμπάκια, λουλουδάκια και κυκλικούς κόμβους κάποτε περηφανεύονταν ότι είχε τις καλύτερες αθλητικές εγκαταστάσεις στην επαρχιακή Ελλάδα – ξαφνικά δεν έχει «απλά» γήπεδα ποδοσφαίρου. Και απέμεινε μόνο το Πανθεσσαλικό Στάδιο, για το οποίο κι αν έχει πέσει γκρίνια – άχρηστο, πανάκριβο, εγκαταλελειμμένο, τι δεν έχει ακούσει αυτό το έρμο στάδιο!

Σας αγαπώ όλους και όλες, γεια σας.

Στην φωτογραφία, το 1926 το γήπεδο ποδοσφαίρου ήταν στο πάρκο Γεωργίου Α’ (Αγίου Κωνσταντίνου)

(δημοσιεύτηκε στην 122χρονη καθημερινή βολιώτικη εφημερίδα "Θεσσαλία" την Τετάρτη 23.10.2019, αρ.φύλλου 36.951)

κυκλο-φ-οριακα 987, 16 Οκτωβρίου 2019

Καλημέρα καλοί μου συμπολίτες και απανταχού αναγνώστες! Ημείς καλώς υγειαίνομεν τουταυτό επιθυμώ και δι’ υμάς – κάπως έτσι δεν άρχιζαν οι επιστολές, τα γράμματα, γαλάζια ή όχι, που αποτύπωναν στο χαρτί τους καημούς και τους πόθους γενεών ολόκληρων; Τώρα ο ταχυδρόμος δεν φέρνει στα σπίτια επιστολές, μόνο λογαριασμούς φέρνει, κι από πολυαναμενόμενος κάποτε, τώρα αποδιοπομπαίος κατάντησε.

Όμως κάποιοι άνθρωποι έγραφαν τότε, με μολύβια σαλιωμένα ή ασάλιωτα, με πένες με φτερό ή χωρίς, με καρβουνάκια, ανάλογα με τους καιρούς και τις συνθήκες έγραφαν τις ιδέες ή τα βάσανά τους, έγραφαν γράμματα έρωτα ή πόνου, έγραφαν αυτά που εμείς σήμερα διαβάζουμε και αποκαλούμε ιστορία, ποίηση, λογοτεχνία. Η μέγιστη πλειοψηφία αυτών των κειμένων είναι γραμμένη με το χέρι πάνω στο χαρτί, σε ένα οποιοδήποτε χαρτί.

Κάπως έτσι γράφτηκε κι αυτό το κείμενο που θα έχουμε την χαρά να παρακολουθήσουμε την παρουσίασή του την ερχόμενη  Δευτέρα 21 Οκτωβρίου 2019: το Στρατιωτικό Ημερολόγιο του Δεκανέα Νικολάου Μαργαριτούλη … από το έτος 1913 μέχρι το έτος 1919 (ακριβώς 100χρόνια πίσω, δηλαδή…). Έξι χρόνια στον Στρατό, στα μέτωπα της Μακεδονίας, της Θράκης και στο στρατόπεδο της γερμανικής (σήμερα πολωνικής) πόλης Γκαίρλιτς.

«Και εγώ ήμουν στο Γκαίρλιτς» είναι ο τίτλος του βιβλίου που εκδόθηκε πριν λίγους μήνες και θα παρουσιαστεί την ερχόμενη  Δευτέρα 21 Οκτωβρίου 2019 ώρα 19:00 στη Σχολή Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (Κτήριο Ματσάγγου) 28^ης Οκτωβρίου 76-78, Βόλος, στην αίθουσα εκδηλώσεων Β1.

Το πολύτιμο υλικό παραχωρήθηκε από τους γιους του Νικολάου Μαργαριτούλη Δημήτρη και Κώστα. Επιμελητής αυτής της έκδοσης είναι ο τ. Αναπληρωτής Καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Δημήτριος Μπενέκος, ένας λόγιος δάσκαλος και εμβριθής ιστοριοδίφης, ο οποίος καταγράφει με απόλυτο σεβασμό τα κείμενα του μπάρμπα Νίκου Μαργαριτούλη (μπάρμπας αληθινός, σύζυγος της αδελφής της μητέρας μου, γεννημένος το 1893 στον Προφήτη Ηλία Άνω Βόλου) και ταυτόχρονα «ξεσκονίζει» τα (εσκεμμένα;;) αραχνιασμένα ράφια μιας ιστορικής περιόδου ιδιαίτερα κρίσιμης για την πατρίδα μας: της περιόδου του εθνικού διχασμού!

Η ιστορία του Γκαίρλιτς είναι μια «υποφωτισμένη», αν όχι «σκοτεινή» σελίδα της Ιστορίας μας, διαρκεί από τον Σεπτέμβριο 1916 έως τουλάχιστον τον Ιούνιο 1919 και έχει διάφορες «ουρές». Αφορά ένα Σύνταγμα ολόκληρο του Ελληνικού Στρατού, με 7.000 άνδρες, που αυτοβούλως παραδόθηκε στον γερμανό Κάιζερ και μεταφέρθηκε με τραίνα διατηρώντας τον πλήρη οπλισμό του σε στρατόπεδο δίπλα στην πόλη Γκαίρλιτς (Görlitz), όπου και «φιλοξενήθηκε» σχεδόν εν πλήρει ελευθερία. Παράξενη και συνάμα πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία. Κι ο μπάρμπα-Νίκος καταγράφει στο Ημερολόγιό του τα γεγονότα με μια εκπληκτική ακρίβεια και συνάμα γλαφυρότητα.

Αυτά, «δεν περιγράφω άλλο», όπως θα έλεγε και ο γνωστός εκφωνητής. Απλώς σας προτρέπω να έλθετε στην παρουσίαση, όπου θα υπάρχει προς πώληση και το βιβλίο. Πιστέψτε με, δεν θα χάσετε.

Φεύγοντας από τα βάθη της Ιστορίας και επανερχόμενος στο παρόν, ακόμη έναν πόλεμο βρίσκω μπροστά μου. Έναν πόλεμο στον οποίο ο υπερατλαντικός παράφρων δεν βοηθάει τους Κούρδους επειδή οι Κούρδοι δεν συμμετείχαν στην απόβαση στην Νορμανδία (πόσα θαυμαστικά να βάλω;). Μάλιστα, αυτό είπε το παληκάρι, να το χαιρόμαστε, βρε. Κι ύστερα ο άλλος, σοβαρός άνθρωπος εδώ, δικός μας, συγχύστηκε επειδή ένα κοριτσάκι, η Γκρέτα Τούνμπεργκ, το αγριοκοίταξε αυτό το παληκάρι. Τι να πω;

Ύστερα ήρθε και με βρήκε μια φωτογραφία με έναν ξέγνοιαστο καβαλάρη, με κράνος, να λέμε και τα σωστά, που βάλθηκε να καθαρίσει τις αρτηρίες (τις οδικές, εννοείται…) από τις παρανομίες. Των αυτοκινήτων, εννοείται, μην πάει ο νους σας πουθενά αλλού, όχι, κάτι με παρκαρίσματα και εκφορτώσεις, αν κατάλαβα καλά.

Όμως πέρα από πλάκα, η επανασύσταση-επαναλειτουργία της Δημοτικής Αστυνομίας από την προηγούμενη Κυβέρνηση ήταν-είναι ένα απολύτως σωστό και επιβαλλόμενο μέτρο. Θυμάμαι καλά κάτι παπαγαλάκια που με ενθουσιασμό χαιρετούσαν την κατάργηση της Δημοτικής Αστυνομίας, αρμόδιος υπουργός τότε, αν θυμάμαι καλά, ήταν ο σημερινός πρωθυπουργός. Τώρα μήπως τα ίδια παπαγαλάκια ξανα-πανηγυρίζουν;

Ας μην τα ξεχνάμε αυτά, είναι η πάρα πολύ πρόσφατη ιστορία μας. Κι ας μαθαίνουμε την παλαιότερη. Γεια σας.

(δημοσιεύτηκε στην 122χρονη καθημερινή βολιώτικη εφημερίδα "Θεσσαλία" την Τετάρτη 16.10.2019, αρ.φύλλου 36.945)

κυκλο-φ-οριακα 969, 8 Μαΐου 2019

φωτογραφία της Η.Μ.

Μία Πρωτομαγιάτικη καλημέρα με μία εβδομάδα καθυστέρηση, συμπολίτες! Κι ένα «Χριστός Ανέστη», που κρατάει μέχρι την Ανάληψη, έχουμε καιρό ακόμη. Για τις εκλογές, πάλι, λιγόστεψε ο καιρός, οριστικοποιήθηκαν οι υποψηφιότητες σε Δήμους, Περιφέρειες και Ευρωβουλή, με το καλό να προσέλθουμε στις κάλπες για να αναδείξουμε, όπως πάντα, τους αρίστους εκπροσώπους μας. Το λέω και το εννοώ, συμπολίτες. Διότι αν δεν πιστεύουμε ότι αυτοί που τιμούμε με την ψήφο μας είναι οι άριστοι για να μας εκπροσωπήσουν δεν έχουμε καταλάβει την έννοια της Δημοκρατίας και απλώς την παπαγαλίζουμε για να περνάει η ώρα…

Με αφορμή τη Γιορτή της Μητέρας, σήμερα το βράδυ, ώρα 19:00 στο Πνευματικό Κέντρο της Ι.Μ.Δημητριάδος (Κ.Καρτάλη-Ανθ.Γαζή) ο Σύλλογος Τριτέκνων Ν.Μαγνησίας «Η Αργώ» συνδιοργανώνει με την Περιφερειακή Ενότητα Μαγνησίας μια ωραία εκδήλωση με ομιλίες, βραβεύσεις κλπ. με γενικό τίτλο «Ο θεσμός της οικογένειας, ο ρόλος της μητέρας, οι υποχρεώσεις της Πολιτείας και οι Τρίτεκνοι». Την εκδήλωση θα επενδύσει μουσικά η Βολιώτικη Χορωδία με ένα κατάλληλο για την περίσταση πρόγραμμα τραγουδιών, υπό την διεύθυνση της Στάσας Τζάλλα και με πιανίστα την Εύη Κανελλοπούλου. Ελάτε να τιμήσετε με την παρουσία σας την Ελληνίδα Μητέρα και την Τρίτεκνη Οικογένεια και να ευφρανθεί η ψυχή σας με τις μελωδίες της Βολιώτικης Χορωδίας.

Φρεσκοβαμμένες διαβάσεις πεζών διαπιστώνω και μακάρι να μην είναι έτσι μόνο τώρα, προεκλογικά. Και με την ευκαιρία να τονίσω για μία ακόμη φορά την σημασία των αφύλακτων διαβάσεων για πεζούς, των διαβάσεων, δηλαδή, που δεν ασφαλίζονται με την λειτουργία φωτεινών σηματοδοτών. Εκεί χρειάζεται η απόλυτη προσοχή τόσο των πεζών, που πρέπει να είναι συγκεντρωμένοι σ’ αυτό που κάνουν, όσο και, κυρίως, των οδηγών που οφείλουν να παραχωρούν προτεραιότητα στους πεζούς. Πολλά παράπονα ακούω από πεζούς που αδυνατούν να διασχίσουν την οδό Δημητριάδος στην περιοχή του κόμβου του Δημαρχείου, καθώς δεν υπάρχουν πλέον διαβάσεις φυλασσόμενες από τον Σταμάτη και τον Γρηγόρη. Αυτή είναι μία από τις «παρενέργειες» των κυκλικών κόμβων, που δίνουν σαφή προτεραιότητα στα οχήματα έναντι πεζών, ποδηλάτων, ευάλωτων χρηστών και ΑμεΑ. Δεν υπάρχει άλλη λύση πέρα από την συμμόρφωση των οδηγών στον ΚΟΚ, που επιτάσσει παραχώρηση προτεραιότητας. Βεβαίως ζούμε στην Ελλάδα, όπου ο ένας οδηγώντας «…με 50 χλμ/ώρα…» κατάφερε να τουμπάρει το αυτοκίνητο στην Αργοναυτών, ο άλλος κόντεψε να σκοτωθεί μέσα στην Ιάσονος (τα πιο πρόσφατα λέω…) και γενικά η οδική ασφάλεια είναι το τελευταίο που απασχολεί το εν γένει κοινωνικό σύνολο. Αν αυτό στοιχειωδώς δεν αλλάξει στον Βόλο πολύ φοβάμαι ότι σύντομα θα θρηνήσουμε κι άλλα θύματα.

Πέρασα κανα-δυο φορές κι από την «πρώτη» (και μοναδική και ιστορική και ανεπανάληπτη…) «ασφαλή διαδρομή ΑμεΑ». Είναι να γελάς. Ή μάλλον να κλαις. Α, ναι! Και μια συμπλήρωση στην προηγούμενη αναφορά μας στα συντριβάνια του Βόλου. Στην Πλατεία της Καλλιθέας (ψηλά στην οδό Ιωλκού) το εκεί κάποτε υπάρχον είναι σήμερα επίσης κήπος και στην Ευαγγελίστρια απλώς δεν λειτουργεί. Όπως είπαμε, έχουμε «κάτι» με τα συντριβάνια σε τούτη την πόλη. Και με τις γραμμές του Τραίνου του Πηλίου δεν έμαθα τι έγινε, μήπως μάθατε εσείς;

Και μέσα σ’ όλη αυτή την αναμπουμπούλα, αγαπητοί μου αναγνώστες, ήρθε και με βρήκε ένα βιβλίο. Μάλιστα, ένα βιβλίο, που με καθήλωσε από την πρώτη ως την τελευταία σελίδα και μου δίδαξε Ιστορία. Έχει τον τίτλο «Και εγώ ήμουν στο Γκαίρλιτς» και είναι το Στρατιωτικό Ημερολόγιο 1913-1919 του δεκανέα Νικολάου Μαργαριτούλη, κατοίκου Βόλου με καταγωγή από τον Προφήτη Ηλία του Άνω Βόλου, επιμελημένο και υπέροχα παρουσιασμένο από τον τ. Αναπληρωτή Καθηγητή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Δημήτριο Μπενέκο. Η Ιστορία 7.000 Ελλήνων στρατιωτών «φιλοξενούμενων» του Κάιζερ της Γερμανίας κατά τον 1^ο Παγκόσμιο Πόλεμο, σε ένα στρατόπεδο στον βορρά της Γερμανίας, στην πόλη Γκαίρλιτς, αποτελεί ένα ξεχωριστό και εν πολλοίς σκοτεινό και άγνωστο κεφάλαιο της Ελληνικής μας Ιστορίας. Κι αυτό το βιβλίο έρχεται, 100 χρόνια μετά, να ρίξει φως. Θα πούμε περισσότερα την επόμενη φορά. 

Ως τότε, γεια σας και χαρά σας.

(δημοσιεύτηκε στην 121χρονη καθημερινή βολιώτικη εφημερίδα "Θεσσαλία" την Τετάρτη 08.05.2019, αρ.φύλλου 36.810)