Γιουγκοσλάβικη οδήγηση (με αφορμή...)

Βλέποντας το βίντεο από το δυστύχημα στις 27.01.2026 στον Ρουμανικό "δρόμο ταχείας κυκλοφορίας" αρ. 6, έναν δρόμο που οι ίδιοι οι Ρουμάνοι αποκαλούν ¨δρόμο του θανάτου",  δυστύχημα που στοίχισε τη ζωή σε επτά (7) νέους ανθρώπους, τα μάτια μου γέμισαν, αυτόματα σχεδόν, με εικόνες. Με εικόνες από την δεκαετία του '70, εικόνες και σκηνές που, πολύ αργότερα, μεταξύ 2015 και 2020, όταν επαγγελματικοί λόγοι με υποχρέωναν να κινούμαι καθημερινά με ένα NISSAN Primera μεταξύ Βόλου και Λάρισας χρησιμοποιώντας σχεδόν αποκλειστικά την λεγόμενη "Παλαιά Εθνική Οδό" Βόλου-Λάρισας, επισήμως την Εθνική Οδό του Δευτερεύοντος Εθνικού Οδικού Δικτύου αρ. 6 Βόλος-Λάρισα-Ηγουμενίτσα (σύμπτωση τα 6άρια ε!;) ξαναζωντάνεψαν. Τότε προσπάθησα όσο μπορούσα να τις περιγράψω σε ένα κείμενο, που βαφτίστηκε "Γιουγκοσλάβικη οδήγηση":

Ξανά-μανά η ζωή μ’ έφερε να πηγαινοέρχομαι στη Λάρισα, σταθερά, πλέον, απ’ τους παραδρόμους (τους έχω μάθει απ’ έξω…) κι απ’ την Εθνική Οδό αρ. 6.

Και ξαναζώ τα νιάτα μου!

Τότε, στην δεκαετία του ’70, φοιτητής στην Καρλσρούη της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, που ανεβοκατέβαινα με αυτοκίνητο Γερμανία-Ελλάδα, 2.200 χιλιόμετρα, από τα οποία τα 1.200 εντός της ενιαίας και μεγάλης Σοσιαλιστικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας του Γιόσιπ Μπροζ Τίτο. Όποιος οδηγός δεν έχει ζήσει αυτή την εμπειρία, δεν ξέρει τι σημαίνει οδήγηση, έτσι απλά. Δεν το λέω ούτε με έπαρση, ούτε για να «κάνω τον μάγκα», αλλά γιατί πραγματικά ζούσαμε τότε σ’ εκείνους τους δρόμους μαζεμένες όσες δυσκολίες μπορεί κανείς να φανταστεί ότι έχει η οδήγηση ενός απλού ιδιωτικού αυτοκινήτου.

Κατ’ αρχήν έπρεπε να περάσουμε τα 1.200 χιλιόμετρα, στην καλύτερη περίπτωση σε 18 ώρες, χωρίς στάση, διότι κάθε στάση (δεν συζητάμε για διανυκτέρευση, αδιανόητο) έβαζε σε κίνδυνο την ακεραιότητα τόσο του αυτοκινήτου, όσο και την δική μας. Συνήθως ήμασταν δύο οδηγοί, που οδηγούσαμε εναλλάξ, μία και μοναδική φορά που χρειάστηκε να κατεβώ μόνος, πήρα ειδικά διεγερτικά χάπια στην Καρλσρούη, έφτασα σώος και ασφαλής στον Βόλο και μετά κοιμήθηκα για 48 ώρες, φαντάζεστε τι έπαθε η μάνα μου…

Τώρα, σ’ αυτά τα 1.200 χλμ συνέβαιναν τα εξής:

α) Τα οδοστρώματα είχαν σχεδόν μόνο λακκούβες – εκείνο το κομμάτι Ζάγκρεμπ-Βελιγράδι ιδιαίτερα, ήταν σαν να κρατούσες κομπρεσέρ, σου τάραζε το είναι ολόκληρο – άρα δεν μπορούσες να αναπτύξεις ταχύτητα. Μετά το Βελιγράδι ο δρόμος κάπως καλυτέρευε, ανάμεσα Σκόπια και Νις ήταν το καλύτερο, κι από Νις και κάτω, μέχρι Τίτοφ Βέλες (το χωριό του Τίτο, αν και ο Τίτο ήταν Κροάτης…) ήταν απελπισία. Και μετά οι Εύζωνοι. Το Τελωνείο (μια άλλη μεγάλη ιστορία) και …ο πολιτισμός: ο τεράστιος δρόμος που κατασκευάστηκε επί χούντας (βεβαίως υπάρχει ακόμη), αυτοκινητόδρομος πραγματικός, με νησίδα και με τις κολόνες φωτισμού ανά τριάντα μέτρα, που λέγαμε «όταν ανάβουν όλες, στην Θεσσαλονίκη διαβάζεις εφημερίδα…». Ελλάδα, φτάσαμε. Η ελληνική Νέα Εθνική Οδός, παιχνιδάκι…

β) Οι δρόμοι ήταν στενοί, ίσα-ίσα μία λωρίδα κυκλοφορίας και, βέβαια, όλοι διπλής κατεύθυνσης – άρα η προσπέραση ήταν άθλημα. Σ’ αυτό το άκρως επικίνδυνο «άθλημα» θα αναφερθώ διεξοδικότερα παρακάτω.

γ) Η κυκλοφορία ήταν απίστευτη. Όλα τα φορτηγά και τα πούλμαν της Ευρώπης που κατευθύνονταν προς τα Βαλκάνια ή την Τουρκία ήταν στον δρόμο. Γερμανικά, Αυστριακά, Γαλλικά, Ισπανικά, Σουηδέζικα, Φινλανδέζικα, Ουγγρικά (ο άλλος δρόμος απ’ την Ουγγαρία προς την Σόφια της Βουλγαρίας ήταν ακόμη χειρότερος, και η Ουγγαρία είχε επί σοσιαλισμού έναν από τους μεγαλύτερους στόλους φορτηγών στον κόσμο). Μαζί και όλοι οι μετανάστες, οι γκασταρμπάιτερ, για να μην ξεχνάμε το μακρύ μεταναστευτικό παρελθόν των συν-Ελλήνων μας, με τα χαρακτηριστικά μεγάλα αυτοκίνητά τους, που ήταν συνήθως από δεύτερο χέρι. Πρωταγωνιστές οι Τούρκοι, με κάτι απίθανα οχήματα, αμερικάνικα, μερσεντές, μπεμβέ, όπελ, φορντ, σε άθλια κατάσταση και συνάμα «καθισμένα» απ’ το βάρος, καθώς κουβάλαγαν κι εφτά κι οχτώ ανθρώπους και ολόκληρες οικοσκευές δεμένες με σκοινιά στην οροφή, σε ανοιχτά πορτμπαγκάζ, ένα κινούμενο παζάρι – λυπάμαι, σήμερα, που δεν είχα τότε φωτογραφική μηχανή… Οι δικοί μας δεν έρχονταν πολύ παραπίσω, είχαν κι αυτοί φορτώματα, κυρίως με ηλεκτρικές συσκευές (ιστορικές οι μάχες στο Τελωνείο…) και είδη κιτς για ολόκληρο το σόι στo χωριό. Οι γηγενείς «σύντροφοι και φίλοι σοσιαλιστές εργάτες» όπως αποκαλούσα τότε χαϊδευτικά τους Γιουγκοσλάβους, κινούνταν με κάρα (αραμπάδες κανονικούς, με βόδια), με μοτοσικλέτες, με Φίατ Ζάσταβα και Φολκσβάγκεν, με σχετικά σύγχρονα τρακτέρ και με κάτι απομεινάρια του πολέμου για φορτηγά.

δ) Ανά πάσα στιγμή υπήρχε κίνδυνος να σου έρθει καμιά πέτρα στο κεφάλι, δηλαδή στο αυτοκίνητο. Πρώτον, από τον δρόμο, απ’ όπου συνεχώς πετιόνταν χαλίκια – δυο φορές με πέτυχαν στο παρμπρίζ, την πρώτη κατεβαίνοντας με ένα συνομήλικό μου Φολκσβάγκεν, έξω απ’ το Βελιγράδι, την δεύτερη ανεβαίνοντας με ένα καινούργιο Φιατάκι 127, έξω απ’ την Νις. Την πρώτη φορά υπήρχε πλήρης αντιπροσωπεία και τοποθετήθηκε νέο παρμπρίζ, την δεύτερη φορά υπήρχε μεν αντιπροσωπεία Φίατ (τα Ζάσταβα παράγονταν στην Γουγκοσλαβία) αλλά δεν είχε ούτε ακουστά της για Φίατ 127. Όμως οι φίλοι σοσιαλιστές εργάτες, όπως προείπα, έκαναν αλλεπάλληλες συσκέψεις αρμοδίων και πέτυχαν μέσα σε έξι (6) περίπου ώρες να περάσουν (μέσα στις τσιμούχες, εννοείται) παρμπρίζ από πλεξιγκλάς στο Φιατάκι, που το πληρώσαμε πανάκριβα αλλά με το οποίο φτάσαμε στην Καρλσρούη, αφού είχαμε φάει μια βροχάρα στην Αυστρία και οι καθαριστήρες είχαν χαράξει ανεπανόρθωτα το πλεξιγκλάς. Δεύτερον απ’ τα προπορευόμενα, πάντα ανοιχτά, γιουγκοσλάβικα κυρίως, φορτηγά που κουβαλούσαν ότι μπορείς να φανταστείς στη καρότσα χωρίς καμία απολύτως στερέωση ή προστασία. Και με τις υπάρχουσες λακκούβες… Τρίτον από τα γιουγκοσλαβάκια, που μαζεύονταν στις γέφυρες πάνω απ’ τον δρόμο και, για να σπάνε πλάκα, πέταγαν πέτρες στα διερχόμενα αυτοκίνητα. Κάποιοι έλεγαν ότι αυτό δεν γινόταν για πλάκα, γινόταν, λέει, από σκοπού, για να παθαίνουμε ζημιές και να πηγαίνουμε για επισκευές εντός χώρας – εγώ ποτέ δεν πίστεψα τέτοιες κακοήθειες.

ε) Ανά πάσα στιγμή, επίσης, έκανες κάποια τροχαία παράβαση. Είτε πραγματική, είτε φανταστική, το δεύτερο συχνότερα. Κάθε τόσα χιλιόμετρα λοιπόν, πρωί, μεσημέρι, νύχτα, υπήρχε μπλόκο της αστυνομίας (policija αλλά και milicija, ήτοι στρατιωτική αστυνομία). Όπου ο σύντροφος όργανο με ύφος ογδονταπέντε εισαγγελέων ανήγγειλε πρόστιμο 100 μάρκων. Ταρίφα, 100 μάρκα. Γιατί; Γιατί έτσι, γιατί πριν από 42,7 χιλιόμετρα πάτησες μια διπλή γραμμή και σε είδε το εκεί καιροφυλακτούν όργανο και ειδοποίησε το άλλο όργανο και τρίχες κατσαρές! Κι εμείς πληρώναμε. Υπήρχε πρόβλεψις: μπανάνες (1^η προτεραιότης), καφές (2^η), καλσόν για τη σύζυγο (3^η) και στην σπάνια περίπτωση που είχε μαζέψει το όργανο πολλά απ’ όλα αυτά απ’ τους προηγούμενους, ένα χαρτονόμισμα των 5 μάρκων. Ταρίφα. Αυτό και τρεις και τέσσερις και πέντε φορές στην διαδρομή, το σύστημα ενημερώνονταν ποιο αυτοκίνητο έχει τι προμήθειες και ανάλογα με τις ανάγκες τους (σε μπανάνες, καφέ, καλσόν ή μάρκα…) ρυθμίζονταν τα μπλόκα. Κι εμείς το είχαμε «στον σχεδιασμό του ταξιδιού» που λένε, δεν βαρυγκομούσαμε, παρ’ όλο που τα διεθνιστικά μας αντανακλαστικά κλωτσούσανε λίγο για την κατάσταση στις σοσιαλιστικές χώρες.

στ) Τι γινόταν με τα καύσιμα; Βεβαίως φουλάραμε πριν μπούμε, αλλά 1.200 χλμ δεν υπάρχει αυτοκίνητο που να τα βγάζει με ένα ρεζερβουάρ. Κάποιοι έπαιρναν μαζί τους μπιτόνια με βενζίνη, πράγμα πολύ επικίνδυνο, αφ’ ενός λόγω των αυξημένων πιθανοτήτων ατυχήματος και αφ’ ετέρου λόγω πιθανοτήτων κλοπής – είχαμε ακούσει για περιπτώσεις όπου το προαναφερθέν μπλόκο δεν γίνονταν από αστυνόμους αλλά από συμμορίες μικροκλεφτών, προσωπικά δεν έχω ζήσει τέτοια περίπτωση. Βενζινάδικα πάνω στον δρόμο υπήρχαν, βέβαια, αρκετά, ένα ενιαίο όνομα είχανε, δεν το θυμάμαι τώρα. Φροντίζαμε να σταματάμε σε κάποια «σταθερά» σημεία, ανά έθνος. Δηλαδή αλλού οι Έλληνες, αλλού οι Τούρκοι, αλλού οι Ούγγροι-Βούλγαροι-Ρουμάνοι (ελάχιστοι τότε με Ι.Χ.) αλλού οι φορτηγατζήδες, και επιτυγχάνονταν έτσι αφενός η αρμονική συνύπαρξη όλων των φυλών χωρίς πολλές-πολλές μεταξύ τους επαφές και αφετέρου η προσαρμογή των βενζινάδων (όλοι υπάλληλοι μιας κρατικής εταιρείας) στα χούγια κάθε φυλής και η αποφυγή περιττών προστριβών. Μπανάνες, καφές, καλσόν και «πουρμπουάρ» διευκόλυναν και εδώ τη ζωή όλων των συμμετεχόντων.

Περιπέτειες με άγρια θηρία. Αλλά η πιο ωραία από όλες τις περιπέτειες ήταν, με μεγάλη απόσταση από την επόμενη, το προσπέρασμα. Αξέχαστη εμπειρία. Κι αυτή ήταν, κυρίως, που ξαναζωντάνεψε στο μυαλό μου όταν άρχισα να κινούμαι τακτικά στον δρόμο Βόλου-Λάρισας.

Όπως προείπα, ο ένας και μοναδικός διεθνής γιουγκοσλάβικος δρόμος ήταν στενός, με άπειρες λακκούβες και τεράστιο κυκλοφοριακό φόρτο. Αυτός ο φόρτος ήταν που «έπεισε», τελικά, τους ευρωπαίους και τη διεθνή τράπεζα να χρηματοδοτήσουν γενναία τον Τίτο, ώστε να αρχίσει να φτιάχνει αυτοκινητοδρόμους, στις αρχές της δεκαετίας του ’80. Το έζησα κι αυτό: κινούμασταν όπως κινούμασταν πάντα στον δρόμο και δεξιά κι αριστερά ήταν παρατεταγμένα σε ατέλειωτο αριθμό παιδάκια με κόκκινα μαντήλια, οι πιονιέροι του σοσιαλισμού, έκαστο με μια αξίνα ή ένα φτυαράκι στο χέρι και τάχαμου έφτιαχναν τον καινούργιο δρόμο. Και στο βάθος φαίνονταν τα χωματουργικά μηχανήματα, όλα τεράστια τα έβλεπα τότε, που πραγματικά κατασκεύαζαν τον αυτοκινητόδρομο – πέρασα ένα πολύ μικρό κομμάτι του το φθινόπωρο του 1981, έκτοτε δεν ξαναπέρασα ποτέ από το έδαφος της Γιουγκοσλαβίας, ούτε της ενιαίας, ούτε της σπασμένης.

Επαναφορά, προσπέραση. Ο συνδυασμός των στοιχείων κατάσταση δρόμου και κυκλοφοριακός φόρτος, ο οποίος, σημειωτέον, συγκροτούνταν κατά 99% από α) προπολεμικά φορτηγά και σύγχρονες (για την εποχή, πάντα) 12μετρες νταλίκες β) αυτοκίνητα σαράβαλα και υπερφορτωμένα. άρα βραδυπορούντα και με αδυναμία ελιγμών με τα εξής επί πλέον επιβαρυντικά στοιχεία α) πολλά αυτοκίνητα, κυρίως τουρκικής ιδιοκτησίας, κινούνταν με τούβλο στο γκάζι, τουτέστιν οι οδηγοί, επειδή βαριόνταν να πατάνε το πεντάλ του γκαζιού στις μεγάλες ευθείες των δρόμων, έβαζαν ένα τούβλο να κρατάει πατημένο το πεντάλ – αυτό δημιουργούσε μεγάλα προβλήματα όταν έπρεπε να φρενάρουν, φρένο με πατημένο γκάζι μην το δοκιμάσετε και β) τα φορτηγά σχημάτιζαν ουρές, το ένα πίσω από το άλλο σε πολύ μικρή απόσταση και με χαμηλή, γενικά, ταχύτητα και ήταν δύσκολο έως αδύνατο, ακόμη κι αν το ήθελε ένας φορτηγατζής, να δώσει σήμα ελεύθερης προσπέρασης στα οχήματα που ακολουθούσαν – και γενικά ελάχιστοι είχαν τέτοιες προθέσεις, η μεγάλη πλειοψηφία μας αγνοούσε επιδεικτικά.

Προσπέραση, λοιπόν. Μεταξύ ζωής και θανάτου. Ο μέγιστος κίνδυνος που έχω ζήσει ως οδηγός και συνάμα η μέγιστη εξάσκηση στην οδήγηση. Η θεωρία έλεγε κατέβασε ταχύτητα, πιάσε γερά το τιμόνι, σανίδωσε το γκάζι και … όρμα αριστερά σε κλάσματα του δευτερολέπτου. Όσο λιγότερο βρίσκεσαι «απ’ έξω» τόσο λιγότερο κινδυνεύεις. Αυτά στη θεωρία. Στην πράξη είχες να αντιμετωπίσεις κυριολεκτικά δράκους. Έπρεπε πρώτα να περιμένεις με υπομονή την κατάλληλη στιγμή, σε σχέση με τον δρόμο, ρυθμίζοντας ανάλογα την ταχύτητα του οχήματός σου και βγαίνοντας λίγο αριστερά για να ελέγχεις την κατάσταση. Αυτό μπορούσε να διαρκεί αρκετή ώρα, η μηχανή να ανάβει, τα νεύρα να τεντώνονται. Ύστερα έπρεπε να πάρεις τη μεγάλη απόφαση, με την απόλυτη συμπαράσταση του οχήματος – αυτό ήταν «εκ των ουκ άνευ», χωρίς ζωντανά άλογα στη μηχανή το όλον μπορούσε πολύ εύκολα να αποβεί μοιραίον. Από εκεί και πέρα κάθε ολιγωρία μπορούσε επίσης να είναι μοιραία – όλα έπρεπε να εξελιχθούν σχεδόν αστραπιαία, πριν προλάβει να φτάσει κοντά το απέναντι κινούμενο, πάσης φύσεως, όχημα. Κι ύστερα έπρεπε να υπάρχει χώρος δεξιά για να ξαναμπείς στην ουρά, κι αυτόν τον χώρο κατά κανόνα έπρεπε κάποιος να σου τον παραχωρήσει.

Έκανα αυτό το ταξίδι πάνω κάτω περισσότερες από 20 φορές. Έκανα εκατοντάδες τέτοιες προσπεράσεις. Σε δεκάδες περιπτώσεις τα κατάφερα «στο τσακ». Σε μία χτύπησα τον καθρέφτη του ρουμάνου που κινούνταν δεξιά, σε μια άλλη έξυσα την δεξιά πλευρά του Φίατ πάνω στη μερσεντές ενός Τούρκου προκειμένου να μην συγκρουστώ με τον απέναντι. Ο Τούρκος με κυνηγούσε στα επόμενα 50 χιλιόμετρα να με σκοτώσει, του ξέφυγα κρυπτόμενος σε ένα παρόδιο parking με πολλά δέντρα. Έφαγα πολλές μούτζες, κυρίως από φορτηγατζήδες, και ανταπέδωσα δεόντως.

Επέζησα. Νέος και τολμηρός. Παράλογο αλλά και αναγκαίο, αλλιώς το ταξίδι θα διαρκούσε τρεις μέρες. Όμως και διδακτικό. Έμαθα πώς πρέπει κανείς να κάνει προσπέραση. Και το εφαρμόζω ακόμη, στους παραδρόμους και στους επαρχιακούς δρόμους της Ελλάδας, ακόμη και στους αυτοκινητοδρόμους, που επιτέλους αποκτά αυτή η χώρα σιγά-σιγά.

Αυτό ήταν, λοιπόν, για μένα η Γιουγκοσλάβικη Οδήγηση: μια δυνατή εμπειρία ζωής και ένα μεγάλο σχολείο, που ποτέ δεν θα ξεχάσω.

Χαράλαμπος Α. Σκυργιάννης

Βόλος, 28 Νοεμβρίου 2020

κυκλο-φ-οριακα 1265, 28 Ιανουαρίου 2026

 

Ο πρώτος μήνας πάει, μόνο άλλοι έντεκα μας έμειναν. Και τι μας επιφυλάσσουν κανένας στην πραγματικότητα δεν ξέρει, όλοι εικασίες κάνουν, όλοι υπαινιγμούς αφήνουν, η τεχνητή ανοη(μο)σύνη κατακτά όλο και περισσότερα πεδία και παιδία, ο γνωστός τοις πάσιν, πλέον, Trumpούκος κατακτά όλο κι περισσότερες κορυφές επιπολαιότητας, βαρβαρότητας και εκφυλισμού, η Ελλάδα κοιμάται συμμετέχοντας στον ευχάριστο ύπνο των Αθώων. Όλα καλά, χάλκινο μετάλλιο στην υδατοσφαίριση (κατά κόσμον water polo), Δευτέρα 26.01.26 μόλις ξεκίνησαν στην πισίνα και τα κορίτσια, ευχόμαστε τα καλύτερα, μέχρι και το ποδόσφαιρό πάει καλά, τέσσερις «ευρωπαϊκές» ομαδάρες έχουμε, τι άλλο θέλετε, γκρινιάρηδες;;

Όλα καλά, λοιπόν, μελανό σημείο των ημερών η πυρκαγιά που κατέστρεψε το εργοστάσιο της Βιολάντα έξω απ’ τα Τρίκαλα κι αφαίρεσε τη ζωή από 5 εργαζόμενες γυναίκες. Μελανό κι ο θάνατος της καθηγήτριας στην Άνω Γλυφάδα, που παρασύρθηκε από ορμητικά πλημμυρικά νερά και κατέληξε κάτω από αυτοκίνητο – νερά που πήραν τον κατήφορο από τον άδεντρο Υμηττό, δεν βρήκαν τις κοίτες που φαντάζονταν (γιατί άραγε; ) και τράβηξαν να βρουν την μητέρα θάλασσα, απλά πράγματα. ‘Όμως την άλλη μέρα, προς καθυσηχασμόν όλων ανεξαιρέτως ο Εκπρόσωπος υπενθύμισε (σ’ αυτή τη χώρα όλο ξεχνάμε και χρειάζεται κάποιος να μας το υπενθυμίζει) ότι εκτελούνται ήδη αφ’ εαυτού τους έξι (6) αντιπλημμυρικά έργα στην Περιφέρεια Αττικής, έξι, ακούτε; Απέφυγε διακριτικά να πει πού και πώς, μην προσβάλει και καμιά περιοχή πως τάχα δεν έχει κατάλληλα έργα προστασίας – ουδεμία ανησυχία, έχουν όλες άπασες (με εξαίρεση την Θεσσαλία που άργησε λίγο, βρε παιδί μου, έφυγαν και οι Ολλανδοί, αλλά ουδεμία ανησυχία δικαιολογείται, διότι εμείς ξέρουμε και δεν υπάρχει κανείς άλλος σ’ αυτή τη χώρα (και σε άλλες…) που να ξέρει καλύτερα από εμάς. Τελεία. Περιμένουμε τα επόμενα σοβαρά πλημμυρικά φαινόμενα, άβουλοι και αθώοι. Και α! μην το ξεχάσω, ανακοινώθηκαν και αποζημιώσεις, αυτοστιγμεί, λέει, αν δεν κάνω λάθος κάποιες από Ντάνιελ του 2023 ακόμη εκκρεμούν...

Όλα καλά. Και στον Βόλο μας έρχεται η πρόοδος. Πρόοδος, όχι χαζά. Οπτικές ίνες, αν έχετε ακουστά σας. Που για να (μετα)φέρουν το διαδίκτυο στο γραφείο ή στο σπίτι μας πρέπει να δικτυωθούν κάτω από όλη την πόλη. Αυτό κι αν είναι πρόοδος. Μήνες ολόκληρους κρατάει αυτή η διαδικασία, για να μην πω χρόνια, αν συνυπολογίσω κι εκείνα τα θεόρατα γριζόασπρα μεταλλικά κουτιά στα πεζοδρόμια αδιακρίτως. Και το χειρότερο, συμπολίτες μου, είναι ότι φοβάμαι πως όλη αυτή η αναστάτωση που όλοι μας ζούμε (και πρώτοι οι διαμαρτυρόμενοι, πλέον, καταστηματάρχες του εμπορικού κέντρου) θα πάει στράφι, καθώς η τεχνολογία τρέχει πιο γρήγορα από τα σκαπτικά μηχανήματα, ήδη η μία μεγάλη εταιρεία διαφημίζει ότι θα έχεις internet ακόμη κι αν το καλώδιο των οπτικών ινών σου είναι κομμένο (ε;!, πώς είπατε; πώς θα γίνει αυτό;) ήδη η ΔΕΗ έχει ετοιμάσει εναέριο δίκτυο – δείτε τις κουλούρες και κάποια ανάλογα μεταλλικά κουτιά στις κολώνες – και απορώ γιατί δεν το βάζει ακόμη σε λειτουργία και φυσικά ο καλός κύριος Elon Musk και οι παρατρεχάμενοί του αναπτύσσουν κάθε μέρα ασύρματα δορυφορικά συστήματα (ένα από αυτά, αλλά όχι το μοναδικό, είναι το starlink) που εξασφαλίζουν τέλεια συνδεσιμότητα χωρίς καθόλου εξωτερικά καλώδια.

Κι εκείνη την τεχνητή ανοη(μο)σύνη τι την έχουμε; Για πλάκα; Μόνο για να κάνουμε «σκετσάκι» τον Σι Τζινπινγκ κουρέα, να κουρεύει τον Τραμπ και στην πίσω φαλάκρα να του γράφει Made in China; Ή το άλλο, μέσα σ’ ένα αεροπλάνο ο Τραμπ, ο Πούτιν κι ο Μακρόν με κοντά παντελονάκια με την Ούρσουλα παρέα παίζουν και χαριεντίζονται, αλλά πιλότος είναι ο Σι Τζινπινγκ, ο οποίος, γελώντας, φοράει αλεξίπτωτο και πηδάει έξω, αφήνοντας το αεροπλάνο ακυβέρνητο. Χιλιάδες τέτοια υπάρχουν πλέον, όλα διασκεδαστικά μεν αποπροσανατολιστικά δε, αρκετά τέτοια χρησιμοποιούν και κάποιες Ελληνικές σατιρικές εκπομπές. Οι άλλοι στην Κίνα βάζουν ρομπότ να χτυπιούνται με κικ-μπόξινγκ, να παίζουν αγώνες τένις, ποδόσφαιρο, σκάκι παλαιόθεν, τίποτε δεν θα μείνει, ο Μεγάλος Αδελφός του George Orwell (1903-1950) (ψευδώνυμο του Eric Arthur Blair) είναι ήδη παρωχημένος (μέχρι και σε τηλεοπτικό «παιχνίδι» τον εξευτέλισαν) κι ο Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος του Aldous Huxley (1894-1963) είναι ήδη εδώ…

Και σ’ αυτόν τον θαυμαστό Ελληνικό μας κόσμο ευημερούν, μεταξύ πολλών άλλων, και δεκαεννέα (αριθμητικώς 19) στοιχηματικές εταιρείες. Ούτε μία, ούτε δύο, κάποτε είχαμε Λαχείο Εθνικό, Λαϊκό, Συντακτών την Πρωτοχρονιά, Προ-Πο και Σουηπστέηκ, ιππόδρομος για λίγους και διαλεχτούς, τώρα έχουμε 19, συν-Έλληνες! Μία από αυτές διαφημίζει ότι μοίρασε σε παίκτες που κέρδισαν 93 εκατομμύρια ευρώ. Αντιλαμβάνεστε το νούμερο; Κι αν είναι, λέμε τώρα, σωστό, πόσες πρέπει να είναι, άραγε, οι εισπράξεις της εταιρείας για να ευημερεί διαρκώς; Και η άλλη; Εκείνη που με ειδική άδεια, μόνη αυτή ως διάδοχος υποθέτω, έχει γεμίσει την Ελλάδα με πρακτορεία και «καταστήματα παιγνίων» και τώρα απλώς αλλάζει όνομα; Και πάλι, αυτές είναι δύο, μπορεί μεγάλες, μπορεί, δεν ξέρω. Οι υπόλοιπες 17 τι και τίνος είναι; Ο κυρ Αντώνης ο Πατέρας μου έλεγε «όσο πιο μεγάλο το λαχείο, τόσο πιο φτωχός ο κόσμος» κι ως παράδειγμα έφερνε την Ισπανία στα χρόνια του Φράνκο, τον θυμάμαι σαν τώρα να το λέει. Τότε δεν πολυκαταλάβαινα τι εννοούσε, τώρα καλοκαταλαβαίνω…

Και οι συντάξεις του λαού γιατί καθυστέρησαν με τον καινούργιο χρόνο; «Τι έγινε ρε παιδιά;» που έλεγε και ο Σπύρος Παπαδόπουλος στους αξέχαστους «Απαράδεκτους». Μήπως συγκεντρώνονται χρήματα για το Συμβούλιο Ειρήνης;

Αυτά. Είπωμεν και υπέρ εαυτών το Κύριε Ελέησον (τρις). Σας αγαπώ εξωστρεφώς, γεια σας!

Στην φωτογραφία, ένα ακόμη σκίτσο του Μέντη Μποσταντζόγλου-Μποστ από το μακρινόοοο 1959. Το χορευτικό ποίημα λέει: «Ήλθε πάλι η διάνοιξις / ήλθε με λουλούδηα / η μπουλτώζα προχορή / πέτρες, χόματα, σωρί / κε παντού χαράς χοροί / κε χαράς τραγούδεια (δημοτικόν εργολάβων)». Κάπως έτσι και στο 2026.

δημοσιεύτηκε στην καθημερινή βολιώτικη εφημερίδα "Μαγνησία" (στην 2η σελίδα) την Τετάρτη 28.01.2026, αρ.φύλλου 4567.

κυκλο-φ-οριακα 1264, 21 Ιανουαρίου 2026

κυκλο - φ - οριακά 001             Κυριακή 20.01.1991     λέξεις : 719

Γειά σας,

Φρέσκος Χρόνος, Φρέσκια Στήλη σε μια πάντα Φρέσκια, αισίως 75χρονη (σσ. ο τότε «Ταχυδρόμος»…) Εφημερίδα.

Στήλη που σκοπεύει να ασχοληθεί με φρέσκα αλλά και μπαγιάτικα, πλέον, λόγω επ' άπειρον αναβολών, θέματα, με καημούς πάντα επίκαιρους σ' αυτή την πόλη : κυκλοφορία, μια κατάσταση σχεδόν οριακή για τα νεύρα του σύγχρονου ανθρώπου των πόλεων, ένα γεγονός αναπόφευκτης εξυπηρέτησης και ταλαιπωρίας, ένα πεδίο βολής και επιβολής.

Λοιπόν: επισήμανση, ενημέρωση, ανάλυση, διευκρίνιση, σχολιασμός πραγματικών, καθημερινών θεμάτων Κυκλοφορίας και Συγκοινωνιών στο Πολεοδομικό μας Συγκρότημα. Απ' τη μεριά του ανθρώπου, χρήστη και θύματος των οχημάτων, με τη μεριά του περιβάλλοντος, που έναν σημαντικό παράγοντα επιβάρυνσής του αποτελεί η κυκλοφορία. Με διάθεση να βοηθηθούμε όλοι στο να κατανοήσουμε τι ακριβώς συμβαίνει και, αν τα καταφέρουμε, να προωθήσουμε λύσεις.

Κι ένα τελευταίο απ' τα "εισαγωγικά". Η Στήλη δεν έχει προθέσεις αξιολόγησης, προτίθεται να ασχοληθεί και με τα "μεγάλα" και με τα "μικρά". Η Στήλη δέχεται υποδείξεις και παρατηρήσεις και απαντάει. Η Στήλη θα μείνει καλοπροαίρετα ανοιχτή, με την ελπίδα, κάποτε, να ανήκει σ' όλους τους αναγνώστες της.

Λες και ήταν χθες / που φιλάκια σου ‘δινα / στα χείλη τα βελούδινα / κι άκουγε η μουριά κι η κληματαριά / τις κουβέντες τις γλυκιές / λες και ήταν χθες τραγούδησε το 1938 ο Νίκος Γούναρης τα λόγια του Αλέκου Σακελλάριου σε μουσική του Κώστα Γιαννίδη – μ’ εκείνες τις υπέροχες παύσεις «που φιλάκια σού – δινα στα χείλη τα βελού – δινα».

Λες και ήταν χθες και για εμάς, 35 χρόνια πίσω, γενέθλια. Αυτά ήταν τα εισαγωγικά στα πρώτα κυκλο-φ-οριακα, ακριβώς σαν χθες, 20 Ιανουαρίου 1991. Κι ύστερα ήρθε … ο έρωτας. Όχι ακριβώς με φιλάκια σε βελούδινα χείλη, ούτε ακριβώς με μουριές και κληματαριές ως ακροατές. Αλλά με κείμενα, στην αρχή κάπως διδακτικά, εντόνως κυκλοφοριακά και σιγά-σιγά περιγραφικά και χρονο-γραφικά γι’ αυτή την αγαπημένη πόλη, που έχει περάσει από 40 κύματα, κείμενα που διαβάστηκαν από αρκετούς ανθρώπους, συμπολίτες και μη, κείμενα που έφτασαν σε ώτα ακουόντων και μη, 1264 με το σημερινό κείμενα, που δεν θα είχαν υπάρξει αν δεν υπήρχαν μια «τρέλα», φιλόξενες εφημερίδες (πάντα πρώτα στο χαρτί, αρχή αδιαπραγμάτευτη της στήλης…) και οι αναγνώστες τους.

Προσωπικά, σ’ αυτά τα 35 χρόνια χάρηκα μια υπέροχη σύζυγο (και συνεχίζουμε απτόητοι…), τρία ωραία παιδιά, έναν γαμπρό και έναν εγγονό, μια δεκαετή θητεία διδάσκοντος στο Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (της πολλάκις χαρακτηρισθείσας από εμένα ως η σημαντικότερη επένδυση στην Ιστορία αυτής της περιοχής), πολλά ταξίδια και ωραίες επαφές με Ευρωπαίους επιστήμονες στα πλαίσια του ΟΗΕ και της ΕΕ ως Διευθυντής του ΔΕΚΑΜΜ (το οποίο διέλυσαν τα προσωπικά συμφέροντα δύο συμπολιτών…), αξέχαστη εμπειρία ως Διευθυντής Μεταφορών στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, μια ωραία ιστορία τραγουδιού στην Βολιώτικη Χορωδία, που κατέληξε σε απαράδεκτο δράμα. Έζησα όχι πολύ καλές στιγμές ως Δημοτικός Σύμβουλος Βόλου, έζησα και ζω (;) την άγρια εμπειρία ενός καρκίνου με τη συμπαράσταση πολύ καλών γιατρών, έκανα φίλους κι εχθρούς (ποιος δεν έχει…), χαίρομαι σαν να είναι η πρώτη κάθε φορά που κάποιος ή κάποια μου λέει «σε διαβάζω».

Στιγμές ωραίες, κι άλλες άσχημες, κι άλλες δύσκολες. Όπως η ζωή. Και όλες από-τυπωμένες σε περίπου 1,5 εκατομμύριο λέξεις, μια πραγματική (και όχι φιλοτεχνημένη…) Ζωή, με το «ζ» κεφαλαίο, τα κυκλο-φοριακα. Κι όταν έρθει το πλήρωμα του χρόνου ίσως οι τοπικοί ερευνητές-ιστορικοί βρουν κάποια αξιομνημόνευτα στοιχεία σ’ αυτά (ίσως, λέω…).

Αυτά ως προς τα παρελθόντα, διακαώς συνεχίζουμε … κι όπου βγει! Και επειδή τα τρέχοντα τρέχουν, να σας ενημερώσω ότι α) ετοιμάζω ταξίδι για Γροιλανδία, προκειμένου να παραλάβω τα 100.000 δολάρια από το χέρι του φίλου μου του κ. Τράmp β) δεν προτίθεμαι να συμμετάσχω στο Συμβούλιο Ειρήνης για την Γάζα, διότι θεωρώ, όπως και ο φίλος μου ο κ. Τόνυ Μπλερ, ότι το «εισιτήριο» του $1 δις που ζητάει ο φίλος μου ο κ. Τράmp γι’ αυτή την μαύρη κωμωδία είναι λίγο τσιμπημένο, να ήταν 700 μύρια ευχαρίστως, θα τα ‘δινα γ) δεν ξέρω τι άλλο πρέπει να κάνω μετά από τα προαναφερθέντα 35 χρόνια «κυκλοφοριακής κατήχησης» για να πειστεί ο αξιότιμος κ. Αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας (τίτλος όμως, ε!;) του μεγάλου Δήμου Ζαγοράς-Μουρεσίου ότι το οδικό κύκλωμα του Πηλίου είναι Εθνική Οδός και όχι Επαρχιακή δ) διάκειμαι συγκλονισμένος μετά την μεγάλη επιτυχία της συναντήσεως μεταξύ Αγροτών και Πρωθυπουργού εις Μέγαρον Μαξίμου, συνάντησις η οποία θα καταγραφεί εις τας χρυσάς δέλτους της αείποτε Ελληνικής Ιστορίας ε) ομοίως συγκλονισμένος διάγω πληροφορηθείς ότι στην πόλη μας κυκλοφορούν φαντάσματα, τα οποία, εκτός της φανταστικής των παρουσίας, ήτις υμνείται απεριορίστως από διανοούμενη κυρία υπάλληλο του Πανεπιστημίου ΜΑΣ, επιβάλλουν, λέει, και ποδοσφαιρικά πρόστιμα, μυστήρια τα πράγματα και στ) για το σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ισπανία μπας και ευθύνεται η ξανα-ενεργοποιημένη Βάσκικη Euskadi Ta Askatasuna (ΕΤΑ 1959-2018);

Α! και επειδή είναι πράγματι χειμώνας, μην ξεχάσετε να βάλετε στο πορτμπαγκαζ τις αντιολισθητικές αλυσίδες, τι οποίες, φυσικά, ήδη έχετε αγοράσει, κι ας μην σκοπεύετε να ανεβείτε στα Χάνια. Είναι υποχρεωτικές στον ΚΟΚ, από Οκτώβριο μέχρι Απρίλιο.

Καλή Συνέχεια σε όλους και όλες μας, σας αγαπώ μεγαλοφώνως, γεια σας!

Στην φωτογραφία, οικογενειακά στην χιονισμένη στενή παραλία, 9 Ιανουαρίου 1966. Το καμπαναριό του Αγίου Κωνσταντίνου δεν έχει ακόμη ανακαινιστεί μετά τους σεισμούς.

 δημοσιεύτηκε στην καθημερινή βολιώτικη εφημερίδα "Μαγνησία" (στην 2η σελίδα) την Τετάρτη 21.01.2026, αρ.φύλλου 4562.

κυκλο-φ-οριακα 1263, 14 Ιανουαρίου 2026

 

Καλημέρα Συμπολίτισσες και Συμπολίτες. Εντός, πλέον, του 2026, βαίνομεν καλώς και συνεχίζουμε ακάθεκτοι τα έργα μας. Αν μας αφήσει δηλαδή ο μεγάλος Trumpούκος, ο ειρηνοποιός, που ‘χει βάλει στο μάτι ολάκερη τη Λατινική Αμερική, την Γάζα, την Γροιλανδία, την Ουκρανία, το Ιράν και ευτυχώς δεν έχει η Ελλάδα «ορυκτά καύσιμα», αλλιώς θα έστελνε κι εδώ τις Ομάδες Δ,Ε ή Ζ να ρυθμίσουν την κατάσταση – προς ώρας έχει στείλει μόνο την υπέροχη Κίμπερλι, που έχει γίνει πρώτη φιλενάδα με όλους τους Έλληνες Υπουργούς. Κι από κοντά, σκυλάκι πιστό, η κυρία φον ντερ Λάιεν και όλο το σκυλολόι της απολύτως απαράδεκτης, πλέον, Ευρωπαϊκής Ένωσης – ναι!, αυτής που επιδιώκει να γίνει σαν την Ελλάδα.

Μια καινούργια περίοδο Δημοκρατίας της Βαϊμάρης ζει η Γηραιά Ήπειρος και μαζί μ’ αυτήν ολόκληρη η υφήλιος. Και τι ακολούθησε την Βαϊμάρη; Δεν σας το λέω, να ψάξετε στο αγαπημένο σας ChatGPT, αυτό σίγουρα ξέρει.

Στην χώρα μας τα πράγματα δεν πάνε καλύτερα, παρά τις συστηματικές διαστρεβλώσεις και τις διαρκείς μεγαλοστομίες περί υπερ-ανάπτυξης. Σήμερα άκουσα μία ακόμη, ότι επειδή υπερψηφίσανε την αναθεματισμένη από όλους τους Ευρωπαίους αγρότες συνθήκη Mercosur για τα προϊόντα της ομώνυμης Τελωνειακής Ένωσης της Νότιας Αμερικής, θα φτηνύνουν οι τιμές στα σουπερμάρκετ! Το ξεστόμισε ένα από τα σκουλήκια των κυβερνητικών υπογείων, σε ένα τηλεοπτικό πρωινάδικο. Και για να έχετε πλήρη πληροφόρηση επί του θέματος, οι Έλληνες Ευρωβουλευτές είναι 21. Από αυτούς ψήφισαν: 7 της Νέας Δημοκρατίας υπέρ και 14 όλων των υπόλοιπων κομμάτων κατά. Mercosurγελα γίναμε. Τόσο δημοκρατικά υπερψηφίζονται τα πράγματα στην καλή μας Ένωση, για την οποία, σημειώστε, διάβασα ότι ό πρώην Υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανιάς κ. Dmitry Kuleba, παρακαλώ, είπε ότι μοιάζει με ένα παιδί που παίζει με Lego, ξέρετε, εκείνα τα περίφημα παιδικά «τουβλάκια». Είπε ο Ουκρανός και το αφεντικό του έχει ζητήσει «βοήθεια» 800 δις από την ίδια αυτή Ευρωπαϊκή Ένωση...

Μπήκαμε, λοιπόν, σ’ έναν καινούργιο χρόνο ελπίζοντας τουλάχιστον να μην είναι χειρότερος από τον προηγούμενο. Και με τους αγρότες στους δρόμους του εθνικού δικτύου. Αμέσως μετά την Πρωτοχρονιά πήγαμε στην Αθήνα σε 4 ώρες και επιστρέψαμε σε 4,5. Και, δεν θα το πιστέψετε, πολύ το φχαριστήθηκα αυτό το ταξίδι. Ήταν μια ευκαιρία να δω λίγο την Ελλάδα που μονίμως δεν βλέπω όταν κινούμαι στον αυτοκινητόδρομο. Να δω χωριά ή κωμοπόλεις της Βοιωτίας όπως η Αλίαρτος, η Χαιρώνεια, η Βάγια, να δω όλο το χάλι των εκατοντάδων εγκαταλελειμμένων βιομηχανικών κτηρίων, να δω ακριβώς τι γίνεται με τα φωτοβολταϊκά στον κάμπο της Κωπαΐδας. Είδα και φωτογράφισα, και δεν είχα ξαναδεί, τον Λέοντα της Χαιρώνειας, ένα ακόμη σπουδαίο ιστορικό μνημείο, κατασκευασμένο από μάρμαρο, ύψους 5,50 μέτρων πάνω σε βάθρο 3,00 μέτρων, σε ανάμνηση της μάχης μεταξύ Μακεδόνων και Αθηναίων-Θηβαίων το 338 π.Χ. (συνολικά στην περιοχή της Χαιρώνειας διεξήχθησαν οκτώ (8) μεγάλες μάχες μεταξύ 447 και 86 π.Χ., λέει η Βικιπαίδεια). Το λιοντάρι θεωρείται ότι συμβολίζει τον ηρωισμό των ανδρών της Θήβας, τον οποίο είχε αναγνωρίσει και ο ίδιος ο νικητής Φίλιππος Β’ Μακεδών.

Ύστερα ξεκινήσαμε ένα τυπικό, τριμηνιαίο συρεκιέλα στην περιοχή του Αλμυρού και εκεί κάναμε τρεις σημαντικές, κατά την γνώμη μας, παρατηρήσεις: α) Στον Αλμυρό υπάρχουν σε διάφορα σημεία στάσεις λεωφορείων – υπάρχει Αστική Συγκοινωνία την οποία εκτελεί το Υπεραστικό ΚΤΕΛ Μαγνησίας – αναλόγου κατασκευής με αυτές του Βόλου, με στέγαστρο φυσικά. Και είναι όλες μα όλες σε άψογη κατάσταση, χωρίς ζημιές, γραψίματα, κολλήματα και όσα συμβαίνουν παρ’ ημίν. Εύγε αρ. 1. β) Στον Αλμυρό επισκευάζεται εδώ και καιρό η γέφυρα πάνω απ’ τον Ξηριά, στην έξοδο/είσοδο προς/από Πλάτανο κλπ. Η κίνηση των οχημάτων γίνεται «με ιδίαν ευθύνην» μέσα από την κοίτη του Ξηριά, σε μία αρκετά εύκολη, όπως έχουμε ξαναπεί, «Ιρλανδική διάβαση». Στο έρμο το Αλυγαρόρεμα δεν κατέστη δυνατόν να λειτουργήσει μια τέτοια διάβαση, για λόγους που ποτέ κανείς δεν πρόκειται να μάθει. Βεβαίως δεν ακούω πλέον οιμωγές από θιγόμενους καταστηματάρχες, ούτε από ανησυχούντες γονείς του 27^ου Δημοτικού Σχολείου, υποθέτω πως άπαντες επείσθησαν περί της ορθότητος των Αρχοντικών ρυθμίσεων και διαβεβαιώσεων. Κι εγώ αργοσέρνομαι στην οδό Αγησάνδρου, στην οποία ούτε σκέψη υπάρχει για την διάνοιξη των στενώσεων – όλα καλά και τα κουκιά μπαγλάν, που έλεγαν κάποτε κι οι μάγκες γ) Στον δρόμο από Αλμυρό προς Μικροθήβες έχουν τοποθετηθεί πρόσφατα δεκάδες στύλοι φωτισμού, μεταλλικοί και με φωτοβολταϊκή τροφοδοσία ρεύματος. Δεκάδες, μπορεί και καναδυό εκατοντάδες, καθώς φωτίζουν όλον τον δρόμο, από το τέλος του Κροκίου μέχρι το Αϊδίνιο και την συνάντηση με την Ε.Ο. 30 στις Μικροθήβες. Εύγε αρ. 2. Αυτό, αν πληροφορήθηκα σωστά, πρέπει να περιλαμβάνεται σε συγκεκριμένο έργο της Περιφέρειας, με ειδική χρηματοδότηση για τον λεγόμενο Οδοφωτισμό. Σε πλήρη αντίθεση, βέβαια, τα αντίστοιχα φωτιστικά με φωτοβολταϊκά, που έχουν τοποθετηθεί από την προηγούμενη Δημοτική Αρχή στην οδό Παπαδάκου στις Αλυκές, δεν λειτουργούν πια και δεν μπορώ να μάθω γιατί!

Αυτά τα ωραία στον Αλμυρό με την ωραία βιοκλιματική πλατεία. Και αιφνιδίως σε μια ιστοσελίδα της Λάρισας, που συνεργάζεται με μια «αρχοντική» ιστοσελίδα της Μαγνησίας διαβάζω «Το «Ασημένιο Βέλος» έρχεται στον Βόλο: Οι επενδύσεις και τα νέα ηλεκτροκίνητα τρένα – Πότε θα μπει στις ράγες», λέω να διαβάσω πότε θα ξαναμπεί σε λειτουργία η γραμμή Βόλος-Λάρισα και για τα βέλη βλέπουμε. Διαβάζω και φυσικά δεν βλέπω τίποτε. Προφανώς ουδείς γνωρίζει το χρονοδιάγραμμα του έργου. Γνωρίζει όμως αυτά τα πανηγυρικά που διαβάζουμε καθημερινά από τον ανεκδιήγητο Υφυπουργό Μεταφορών περί αναβάθμισης και λοιπά και κυρίως ότι υπάρχει σιδηροδρομική επανάσταση και ο Βόλος βρίσκεται στο επίκεντρό της! Ο Βόλος στο επίκεντρο της Ελληνικής Σιδηροδρομικής Επανάστασης με επαναστάτη την Ιταλική Hellenic Train, η οποία, σημειώστε, υπολογίζει έσοδα 188,6 εκατ. μέχρι το 2036!!. Αμήν και ο Θεός βοηθός, στα επόμενα θα ασχοληθούμε εκτενέστερα με τον Σιδηρόδρομο. Τέλος. Καλόν χρόνο νά ‘χουμε, σας αγαπώ διθυραμβικώς, γεια σας.

Στην φωτογραφία ο Λέων της Χαιρώνειας 2026.01.07, φωτο ΧΣ.

δημοσιεύτηκε στην καθημερινή βολιώτικη εφημερίδα "Μαγνησία" (στην 2η σελίδα) την Τετάρτη 14.01.2026, αρ.φύλλου 4557.